“De publieke sector – als fundament van onze samenleving – bevindt zich een permanente storm waarin publieke professionals dagelijks proberen te laveren tussen golven van druk en steeds hogere verwachtingen.” In het artikel op basis van haar betoog waarmee prof. dr. Brenda Vermeeren op 28 november 2025 de leerstoel Strategisch HRM, Leiderschap en Publieke Prestaties aan de Erasmus Universiteit Rotterdam aanvaardde, schets zij een urgent beeld van de publieke sector; als fundament van de samenleving dat steeds meer onder druk staat.
Paradoxen in publieke dienstverlening
Steeds hogere verwachtingen, krapte op de arbeidsmarkt en een groeiende complexe werkelijkheid. Deze stapelende eisen zorgen voor een structurele spanningsboog bij publieke professionals. Zij moeten van alles tegelijk zijn:
- betrouwbaar én vernieuwend,
- efficiënt én zorgvuldig,
- schaalbaar én persoonlijk.
Dit zijn geen tegenstellingen die kunnen worden ‘opgelost’. Ze horen immers bij het publieke werk. De kunst is dat professionals moeten leren omgaan met spanningen die blijvend zijn. Maar hoe? Volgens Vermeeren kunnen professionals dat alleen wanneer zij over de juiste mix van vaardigheden, motivatie en ruimte beschikken. Het AMO-model biedt daarbij volgens de onderzoeker een goede richting: improvisatievermogen en vakmanschap (Abilities), een paradox mindset die spanning ziet als kans (Motivation) en autonomie en psychologische veiligheid (Opportunities). Wanneer deze drie elementen samenkomen, kan men effectief functioneren in een complexe publieke omgeving.
Verbinding tussen HR, leiderschap en praktijk
Maar enkel aansturen op het AMO-model is niet genoeg om organisaties wendbaar en weerbaar te maken. Het is ook noodzakelijk om de wisselwerking tussen de domeinen leiderschap en HRM te stimuleren, zodat HR-professionals, leidinggevenden én medewerkers gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen. Nu worden de domeinen nog vaak afzonderlijk onderzocht en ingericht. En dat terwijl HRM pas effectief wordt wanneer beleid, leiderschap en de dagelijkse praktijk met elkaar verbonden zijn. Hoe leidinggevenden HR-beleid vertalen naar hun teams bepaalt namelijk of medewerkers zich gesteund voelen, of er ruimte ontstaat om te leren, en/of paradoxen worden besproken in plaats van vermeden.
Eén actor is dus niet bepalend voor succes. Pas wanneer HR, leidinggevenden en medewerkers in samenhang opereren ontstaat er veerkracht dat nodig is om de permanente storm waarin de sector zich bevindt te trotseren.
Auteur
Prof. dr. Brenda Vermeeren is Hoogleraar Strategisch HRM, Leiderschap en Publieke Prestaties aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
