Arbeidsverzuim is een hardnekkig probleem in Nederland. Werkgevers worstelen met hoge uitvalpercentages en zijn wanhopig op zoek naar manieren om werknemers aan het werk te houden. Vaak grijpen ze naar protocollen, bonussen of andere extrinsieke prikkels. Dat lijkt logisch, maar werkt in de praktijk zelden.
Veel vaker draait verzuim namelijk niet om een medische kwestie, maar om motivatie. Het idee dat een bedrijf met een hoog verzuimpercentage vooral ‘pech’ heeft met minder vitale werknemers klopt niet. Het probleem zit vaak in een gebrek aan motivatie en betrokkenheid. De oplossing ligt daarom niet in regels of beloningen, maar in iets fundamentelers: intrinsieke motivatie en echte verbinding. Dáár ligt de kern tot minder verzuim.
Werkgeluk is niet de oplossing
Het lijkt een trend: er wordt volop geïnvesteerd in ‘werkgeluk’. Gratis fruit in de kantine en cursussen over mindfulness moeten, tijdens georganiseerde vitaliteits- of werkgelukweken, medewerkers blij maken. Maar geluk is tijdelijk en geen garantie voor betrokkenheid. Stel je voor dat je medewerkers de kans geeft om 25 jaar lang, vijf dagen per week, van half negen tot vijf op een wit palmenstrand te liggen. Zou iemand dat dan écht doen? Misschien leuk voor een week of twee, maar realistisch gezien wordt niemand daar op de lange termijn gelukkig van. Want daar gaat het niet om. Mensen willen niets liever dan ergens aan bijdragen, een doel hebben, weten dat hun werk ertoe doet, en dat deze waardering wordt uitgesproken.
Zonder betekenis geen motivatie
Zonder betekenis in het werk, zonder het gevoel iets bij te dragen, verdwijnt motivatie als sneeuw voor de zon. Een mooi praktijkvoorbeeld hiervan is het verhaal van firma Duff. In de jaren ’50 brachten zij een cakemix op de markt waar je alleen water aan hoefde toe te voegen. Het bleek echter geen succes. Pas toen ze een variant introduceerden waarbij mensen zelf eieren moesten toevoegen, vloog de verkoop omhoog. Waarom? Omdat mensen dan het gevoel hadden dat ze écht aan het bakken waren en zich meer betrokken voelden bij het proces.
Hetzelfde principe zie je vandaag de dag terug bij verspakketten en maaltijdboxen. Alles is al handig voorgesneden en afgewogen, maar je moet zelf nog de pan op het vuur zetten en de smaken samenbrengen. Niet omdat het sneller of goedkoper is, maar omdat mensen zo het gevoel krijgen: “ik heb gekookt” en zich meer eigenaar voelen van het eindresultaat.
En dit geldt ook voor werk: mensen willen een bijdrage leveren, iets toevoegen. Dat geeft voldoening en motiveert.
Verander je blik op verzuim
Stop met het krampachtig volgen van verzuimprotocollen en blind vertrouwen op de Richtlijn Wet Verbetering Poortwachter. Duurzame inzetbaarheid gaat niet alleen over het afvinken van lijstjes, een interne marketingcampagne op gebied van vitaliteit en/of een complimentendag. Het vraagt om aandacht, betrokkenheid, en een werkomgeving waarin mensen zich écht gehoord voelen. Ga het oprechte gesprek aan, benoem wat er speelt en zorg voor betekenisvol werk. Inspireer mensen, niet met een kennissessie per kwartaal, maar elke dag.
