Werkenden met een arbeidsbeperking vallen nog altijd opvallend vaak uit, ondanks hun waardevolle bijdrage op de werkvloer. Een nieuw rapport van Tilburg University, ontwerpstudio Muzus en ervaringsprofessional Jiska Ogier laat zien dat de huidige ondersteuning onvoldoende gericht is op het aan het werk houden van deze mensen. Het rapport bevat concrete aanbevelingen voor beleidsmakers, werkgevers en uitvoeringsorganisaties.
Oorzaken van uitval van mensen met een arbeidsbeperking zijn onder meer overbelasting, een gebrek aan begrip op de werkvloer en onvoldoende begeleiding. Het rapport brengt belangrijke behoeften van deze groep in kaart die essentieel zijn voor werkbehoud, zoals de behoefte aan autonomie, flexibiliteit, passend werk, eerlijke waardering en inzicht in de werkcontext. “Deze elementen maken het verschil tussen duurzaam aan het werk blijven of uitvallen, maar komen in de huidige praktijk meestal onvoldoende aan bod,” aldus hoogleraar Irmgard Borghouts (Tilburg University).
Behoefte aan maatwerk, vertrouwen en een veilige werkcultuur
Werkenden met een arbeidsbeperking geven aan dat zij vaak kampen met een beperkte energiemarge en veel moeten balanceren tussen werk, privé, zorg en medische afspraken. Gebrek aan begrip van collega’s en leidinggevenden leidt tot druk en stress, waardoor werkplezier en inzetbaarheid afnemen. Tegelijkertijd worden hun talenten en doorgroeimogelijkheden vaak onvoldoende benut. Bij organisaties waar het beter gaat is er ruimte voor ontwikkelkansen, vertrouwen en een veilige werkcultuur waarin mensen zich niet voortdurend hoeven te verantwoorden.
Versnipperde en ontoegankelijke ondersteuning
Hoewel er regelingen zijn – zoals job coaching en werkplekaanpassingen – blijken deze in de praktijk vaak verspreid over verschillende aanbieders, bureaucratisch en lastig toegankelijk. Werkgevers missen het overzicht en haken af vanwege het ontoegankelijke systeem. De ondersteuning is vooral gericht op de start van werk, waardoor aanvullende hulp vaak te laat komt. Aan het werk komen is een ding, maar er is voor deze groep ook aandacht nodig voor loopbaanpaden, persoonlijke ontwikkeling en een goede werkrelatie tussen de werkende en leidinggevende.
Kansen voor verbetering
Een belangrijke aanbeveling uit het rapport is de invoering van een centraal aanspreekpunt – fysiek én digitaal – waar werkenden terechtkunnen voor vragen, advies en langdurige begeleiding. Ook het creëren van een open, ondersteunende werkomgeving is essentieel. Deze inzichten sluiten aan bij initiatieven zoals de regionale werkcentra, al benadrukken de onderzoekers dat deze beter moeten aansluiten op de dagelijkse praktijk van mensen met een arbeidsbeperking. “We hoorden verhalen waarvan we hoopten dat ze tot het verleden behoorden. Door die ervaringen serieus te nemen, kunnen we samen bouwen aan een arbeidsmarkt waarin iedereen – met of zonder beperking – duurzaam kan meedoen,” aldus de onderzoekers. Ze geven ook aan dat vervolgonderzoek nodig is, vooral onder werkgevers.
