Koningsdag op je vaste parttimedag? Maak je compensatie bespreekbaar

Het paasweekend ligt alweer achter ons en Koningsdag en Pinksteren zijn in zicht. Deze extra vrije dagen zijn heel fijn, behalve als jouw vaste parttimedag precies op één van die feestdagen valt. Dit kan je laten voelen alsof je minder vrije dagen hebt dan collega’s die op die dag normaal wél werken. Compensatie is soms mogelijk, maar dat hangt af van de afspraken die gelden bij jouw werkgever.

Wettelijk is vrij op feestdagen niet standaard geregeld; afspraken staan meestal in een cao, contract of personeelshandboek. Toch wijst het College voor de Rechten van de Mens er al langer op dat werkgevers moeten waken voor benadeling van parttimers wanneer feestdagen op hun parttimedag vallen. Maar wat kun je als werknemer doen? Zorg ervoor dat je het op een constructieve manier aankaart, zodat er geen strijd ontstaat, maar een haalbare oplossing voor beide partijen.

Vanuit mijn expertise als arbeidsjurist geef ik zes tips om dit als werknemer op een prettige manier bespreekbaar te maken:

1. 1. Check eerst de afspraken
      Bekijk eerst je cao, contract of personeelshandboek. Zo weet je of er al een regeling bestaat voor feestdagen en eventuele verrekening voor parttimers.
   2. Zet gemiste feestdagen om naar uren
      Noteer welke erkende feestdagen op jouw vaste vrije dag vallen en hoeveel uur je normaal op die dag zou werken. Eén totaaloverzicht met daarbij het aantal uren dat je misloopt maakt het gesprek concreet.
   3. Praat over gelijke behandeling, niet over oneerlijkheid
      Bijvoorbeeld: ‘Ik wil graag nagaan of ik en mijn collega’s naar verhouding hetzelfde aantal feestdag-uren krijgen.’ Dat voorkomt een emotionele discussie.
   4. Bied oplossingen voor HR
      Denk bijvoorbeeld aan: feestdagtegoed in extra verlofuren, tijd-voor-tijd of het structureel naar rato compenseren van feestdagen in het jaarlijkse urensaldo.
   5. Vraag om een vaste werkwijze, niet om een uitzondering
      Is het mogelijk om gemiste feestdagen (half)jaarlijks in uren te verrekenen? HR is hiermee ook geholpen, aangezien zij op deze manier minder ad hoc besluiten hoeven te nemen.
   6. Kies het juiste moment en de juiste route
      Bespreek dit vroeg in het jaar, zodat er rekening mee gehouden kan worden. Start bij je leidinggevende en betrek HR als het om arbeidsvoorwaarden gaat. Blijf bij feiten en voorstellen.

Compensatie voor gemiste feestdagen is geen onderwerp dat je op gevoel hoeft te bespreken. Werknemers die het gesprek goed voorbereiden met bijvoorbeeld afspraken, uren en een paar realistische opties, maken het voor werkgevers makkelijker om consistent en eerlijk beleid te voeren. Dat voorkomt scheve gezichten én terugkerende discussies bij de nieuwe feestdagenkalender.

Wie feestdagen alleen als vrije dagen bekijkt, loopt bij parttime contracten sneller tegen scheve uitkomsten aan. Door het gesprek te voeren in uren, met duidelijke afspraken en een vaste verrekenmethode, creëer je rust voor werknemers én uitvoerbaarheid voor HR.