Aanjagers vervullen veelal een weinig zichtbare rol in het stimuleren van het thema ‘leren en ontwikkelen’ op de werkvloer, maar zijn wel degelijk aanwezig én van groot belang. Tegelijkertijd ontbreekt het regelmatig aan erkenning en ondersteuning. Nieuw onderzoek van Bartelink et al. laat zien dat organisaties hier actief op kunnen sturen – met meer aandacht voor rolbewustzijn, reflectie en dialoog. Het resultaat? Leren en ontwikkelen kan op deze manier duurzaam worden ingebeld binnen het dagelijkse werk.
Aanjagers als sleutelfiguur in grensoverstijgend leren
Vandaag de dag werken professionals is een steeds dynamischere en complexere werkomgeving. Een maatschappelijke trend dat vraagt om meer bewustwording over de omgang met de eigen professionele ontwikkeling – een sociaal en contextueel proces waarin leren, werken en innoveren met elkaar verweven zijn. Nu de aandacht van uitsluitend individueel leren naar meer collectief en contextrijk leren verschuift, is leiderschap dat leren en ontwikkelen stimuleert en professionals uitnodigt tot reflectie, kennisdeling en innovatie noodzakelijk. Een sleutelpositie is hierin weggelegd voor de zogenoemde aanjager; een professionele ‘bruggenbouwer’ die de focus legt op het verbinden van mensen, teams en organisaties, het faciliteren van samenwerking/innovatie, en het bevorderen van kennisbenutting. Maar wie zijn die aanjagers nu exact en hoe stimuleren zij grensoverstijgend leren en ontwikkelen binnen diverse contexten?
Uit onderzoek bleek dat veel aanjagers meerdere rollen combineren en worstelen met de balans tussen hun gewenste en feitelijke focus. Dat maak reflectie en ondersteuning in de vorm van erkenning, reflectie en structurele dialoog nodig. Wanneer HR zowel in beleid als in de dagelijkse interactie met leidinggevenden en medewerkers een bewuste benadering hanteert, zal de impact van aanjagers vergroten en hun bijdrage aan grensoverstijgend leren en ontwikkelen beter tot zijn recht komen.
Vervolgonderzoek
Vervolgonderzoek zou zich moeten inrichten op het verkrijgen van meer inzicht in de wijze waarop de rol van aanjagers wordt vervuld, wat de rol kenmerkt in diverse contexten en wat dit vraagt aan ondersteuning en professionalisering.
Dialoogplaat als katalysator voor rolbewustzijn
Een ander belangrijk resultaat uit het onderzoek is de ontwikkeling van een reflectietool in de vorm van een dialoogplaat. Deze visualisatie helpt aanjagers om na te denken over hun positie, focus en kracht. Tijdens interviews bleek dit instrument niet alleen waardevol voor onderzoekers, maar ook voor de aanjagers zelf: het vergrootte hun rolbewustzijn en stimuleerde diepgaande gesprekken. De onderzoekers pleitten dan ook voor verder onderzoek rondom de dialoogplaat.
Auteurs
Nina Bartelink1,2
Jeroen Bovens1
Sofie Moresi1
Nard van den Langenberg1
Dick Siesling1
Marian Thunnissen1,3
1Fontys Hogeschool.
2Vakgroep Gezondheidsbevordering, School of Nutrition and Translational Research in Metabolism (NUTRIM), Universiteit Maastricht.
3Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO), Universiteit Utrecht.
