Elk jaar behalen duizenden professionals hun eerste managementfunctie, een moment dat vaak wordt geprezen als het eerste stapje richting leiderschapssucces. Dat is natuurlijk een spannende verandering, maar ook eentje die vol verborgen valkuilen zit. Van deze nieuwe managers wordt verwacht dat ze direct effectief zijn, ook al krijgen ze vaak meer onduidelijkheid dan daadwerkelijke begeleiding.
Het resultaat? Velen worden het slachtoffer van dezelfde goedbedoelde, maar fundamenteel gebrekkige overtuigingen over hoe goed leiderschap eruitziet. Vanuit onze expertise in persoonlijkheidsbeoordelingen, hebben we een analyse gemaakt van deze hedendaagse bedrijfsfabels, die wellicht bemoedigend klinken, maar niet blindelings gevolgd kunnen worden. Ze kunnen namelijk zowel uw team, uw geloofwaardigheid als uw carrière ondermijnen.
Fabel #1 “Laat wat meer van jezelf zien,” zeiden ze… Wanneer kwetsbaarheid juist averechts werkt
Kwetsbaarheid is het modewoord van de dag. U hebt het vast al weleens gehoord: leidinggeven betekent openstaan, emotioneel beschikbaar zijn en niet bang zijn om uw menselijke kant te laten zien. Dat klinkt nobel. En als het met mate gebeurt, is het dat ook. Maar er is een grens. En nieuwe managers zien dit vaak pas als ze de grens al overschreden hebben.
Te veel emotionele uitwisseling kan de professionele grenzen doen vervagen en zowel de manager als het team uitputten. Uit een recent onderzoek van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) bleek zelfs dat 59% van de werknemers in de EU emotionele eisen als een grote stressfactor beschouwt. Wanneer leidinggevenden te veel delen en te vrijuit praten, kan dat de emotionele last naar hun team verschuiven — waardoor werknemers zich meer therapeut dan professional voelen.
Leiderschap vraagt inderdaad om emotionele intelligentie. Maar ook om emotionele discipline. Kwetsbaarheid zonder regels zorgt niet voor vertrouwen, maar erodeert het juist.
Fabel #2: De authenticiteitsval
“Wees gewoon jezelf!” is de moderne strijdkreet van leiderschapsadvies geworden. Maar wat nou als uw “authentieke zelf” angstig, reactief of simpelweg ongefilterd is? Authenticiteit kan, wanneer dat verkeerd wordt ingezet, behoorlijk averechts werken. Je authentieke zelf zijn, betekent dat u zich richt op uw eigen gedachten en verlangens, zonder met anderen rekening te houden.
Maar in leiderschap is dat juist een probleem. Vanuit praktisch oogpunt wordt authenticiteit vaak een vrijbrief voor ongecontroleerd gedrag, terwijl teams vaak juist behoefte hebben aan consistentie, duidelijkheid en afstemming. Deze discrepantie kan bijdragen aan de schokkend lage cijfers voor werknemersbetrokkenheid in Europa: slechts 13% van de werknemers voelt zich betrokken, volgens een rapport van Gallup.
Strategisch zelfbewustzijn, en niet alleen pure authenticiteit, is wat goede managers onderscheidt van geweldige managers. Je geeft geen leiding aan een dagboek — maar aan een groep mensen.
Fabel #3: Charisma is geweldig – totdat het niet meer zo is
Charisma verkoopt. Het trekt de aandacht, zorgt voor energie, en kan u naar een leidinggevende functie katapulteren. Charisma is echter geen leiderschapsstrategie, en het is zeker geen vervanging voor daadwerkelijke competentie.
Uit een trans-Europees onderzoek van de Universiteit van Lausanne bleek dat meer dan 60% van de leidinggevenden die hoog scoorden op charisma, een slechte score behaalden op teamprestaties op de lange termijn en op duidelijkheid in de besluitvorming. Dat is een ontnuchterende statistiek; zeker in een omgeving met grote belangen, waar overmoed al snel kan omslaan in te veel beloven en te weinig presteren.
De realiteit is dat charisma op korte termijn vaak verblindend werkt, maar dieperliggende tekortkomingen op het gebied van verantwoording, planning en doorzettingsvermogen verhult. Het is het leiderschapsequivalent van vuurwerk: spectaculair om te zien, maar binnen enkele seconden voorbij.
Voor nieuwe managers kunnen de eerste dagen aanvoelen als een koorddans tussen verwachtingen en onzekerheid. En hoewel populair leiderschapsadvies geruststellend kan zijn, biedt het zelden enige nuance. Kwetsbaarheid, authenticiteit en charisma zijn op zichzelf niet slecht, maar als u ze als evangelie volgt, kan dat meer dan alleen uw reputatie aantasten.
Haal dus even diep adem. Stel de mantra’s ter discussie. En vergeet niet: goed leiderschap draait niet alleen om het spelen van een rol, het gaat er ook om welk rol u niet moet spelen.
