14-04-2026 /auteur ANP Producties
DEN HAAG (ANP) – De Raad van State is kritisch op de financiële keuzes van het kabinet-Jetten. De belangrijkste overheidsadviseur ziet in haar jaarlijkse analyse van de voorjaarsnota dat er weliswaar “soms scherpe” beleidskeuzes worden gemaakt, maar dat die onvoldoende zijn om economische problemen van de toekomst het hoofd te bieden. Bovendien worden lastenverzwaringen, zoals de ‘vrijheidsbijdrage’ die gevraagd wordt om extra defensie-uitgaven mogelijk te maken, vooral afgewenteld op werkenden.
De coalitie van D66, VVD en CDA wil de overheidsuitgaven onder meer beteugelen door te bezuinigen op het ambtenarenapparaat. De Raad van State waarschuwt dat platte bezuinigingen kunnen leiden tot problemen met de uitvoering. Staatsraad Richard van Zwol noemde het UWV als voorbeeld waar bezuinigingen een “verkeerd effect” kunnen hebben. De uitvoeringsinstantie kampt met achterstanden in het beoordelen van onder meer arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Een ander kritiekpunt is de verdeling van de lasten. In 2026 wordt 5,8 miljard euro extra belasting geïnd, het grootste deel daarvan wordt gehaald bij werkende mensen. Op vermogens wordt ook meer belasting binnengehaald, maar die stijging is van een andere orde. Die verhouding noemde Van Zwol “opvallend”, maar hij benadrukt dat dit een politieke keuze van de coalitie is.
Adviezen
Ook de fiscale regelingen verdienen nog wat aandacht. Een bekend voorbeeld is de hypotheekrenteaftrek; die afschaffen kan de overheid vele miljarden per jaar extra opleveren. In een bijlage van de voorjaarsnota heeft het kabinet opgeschreven dat fiscale voordelen die niet doelmatig blijken, afgeschaft moeten worden. De Raad van State ziet daar nog weinig van terug in de cijfers.
Net als minister van Financiën Eelco Heinen waarschuwt de Raad van State voor een mogelijk oplopende staatsschuld op de middellange termijn. De economie groeit de komende jaren naar verwachting minder uitbundig dan de afgelopen periode meestal het geval was. Om dan het begrotingstekort en de schuld niet hoger te laten oplopen dan volgens de Europese normen mag, zal ook de groei van de overheidsuitgaven beperkt moeten worden.
De adviezen zijn bedoeld voor het minderheidskabinet, maar ook nadrukkelijk voor de Tweede Kamer. Het parlement heeft wat de Raad van State betreft ook een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat Nederland zich aan de begrotingsregels houdt.
