Minder vacatures, meer werklozen

Het aantal vacatures nam in het vierde kwartaal van 2025 af met 7 duizend en het aantal werklozen nam met 11 duizend toe. De spanning op de arbeidsmarkt nam hierdoor af; voor elke 100 werklozen zijn er 93 openstaande vacatures. Het aantal banen steeg met 21 duizend. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Aan het einde van het vierde kwartaal stonden er 380 duizend vacatures open, een daling van 7 duizend. Het aantal vacatures daalt al drie jaar lang vrijwel elk kwartaal. De meeste vacatures zijn in de zorg, handel en de zakelijke dienstverlening. Deze drie bedrijfstakken zijn goed voor ruim de helft van alle openstaande vacatures.

Sterkste daling aantal vacatures in handel

In de meeste bedrijfstakken zijn ongeveer evenveel vacatures als een kwartaal eerder. In de handel daalde het aantal openstaande vacatures met 3 duizend naar 68 duizend. In de zakelijke dienstverlening en de industrie nam het aantal vacatures af met 2 duizend tot respectievelijk 63 duizend en 28 duizend. In de zorg nam het aantal vacatures met 3 duizend toe tot 71 duizend.

Minder nieuwe vacatures

In het vierde kwartaal van 2025 ontstonden er 350 duizend nieuwe vacatures, 6 duizend minder dan in het derde kwartaal. In totaal werden 357 duizend vacatures vervuld. Dat is 1 duizend minder dan een kwartaal eerder. In het derde kwartaal nam het aantal nieuwe en vervulde vacatures nog toe.

Vacaturegraad neemt af

De vacaturegraad nam het afgelopen kwartaal verder af van 42 naar 40. Dit betekent dat er per duizend banen van werknemers 40 vacatures openstonden. De bedrijfstak met de hoogste vacaturegraad bleef de bouw (75). Al langere tijd is de vacaturegraad in het onderwijs het laagst. In het vierde kwartaal bleven er 16 vacatures per duizend banen openstaan.

Meer banen

Met een toename van 21 duizend in het vierde kwartaal kwam het totaal aantal banen op bijna 11,7 miljoen. Het gemiddelde aantal banen in heel 2025 lag 58 duizend hoger dan het jaar ervoor.

In de zorg kwamen er 11 duizend banen bij, bij uitzendbureaus en in de cultuur, recreatie en overige diensten 5 duizend. Ook in het openbaar bestuur en de bouw waren meer banen (4 duizend).

Opnieuw minder zelfstandigenbanen

Werknemers en zelfstandigen werkten in het vierde kwartaal in totaal ruim 3,7 miljard uur. Dat is—gecorrigeerd voor seizoensinvloeden—0,3 procent minder dan het kwartaal ervoor. Het aantal banen van zelfstandigen daalde met 12 duizend naar ruim 2,4 miljoen en het aantal gewerkte uren van zelfstandigen daalde met 1,0 procent. Bij werknemers nam het aantal banen toe met 33 duizend, naar 9,2 miljoen. Het aantal gewerkte uren bij werknemers daalde met 0,2 procent.

Vooral meer flexwerknemers, minder zzp’ers

Van de 9,8 miljoen mensen met betaald werk in het vierde kwartaal van 2025 waren er ruim 5,6 miljoen werknemers met een vaste arbeidsrelatie. Dat zijn er 6 duizend meer dan een kwartaal eerder. Ruim 2,7 miljoen werknemers hebben een flexibele arbeidsrelatie, 23 duizend meer dan een kwartaal eerder. Het aantal flexwerknemers daalde van het tweede kwartaal van 2023 tot en met het derde kwartaal van 2024 met ruim 100 duizend. Sindsdien nam het aantal flexwerknemers weer toe met 57 duizend.

In het afgelopen kwartaal hadden ruim 1,5 miljoen mensen een hoofdbaan als zelfstandige. In het vierde kwartaal van 2025 waren er 21 duizend zelfstandigen minder dan een kwartaal eerder. Deze daling komt met 22 duizend geheel voor rekening van zzp’ers. De daling van het aantal zzp’ers werd begin 2025 ingezet.

Werkloosheid verder toegenomen

In het vierde kwartaal waren 410 duizend mensen werkloos. De werkloosheid is geleidelijk toegenomen van 3,3 procent in het tweede kwartaal van 2022 tot 4,0 procent van de beroepsbevolking. De werkloosheid is daarmee terug op het niveau van net vóór het uitbreken van de coronapandemie. De werkloosheid neemt sinds het tweede kwartaal van 2022 vooral toe onder jongeren van 15 tot 25 jaar. Onder 45-plussers stijgt de werkloosheid ook, maar minder sterk. Het gaat bij werklozen om mensen die geen betaald werk hebben, maar daar wel recent naar hebben gezocht en op korte termijn beschikbaar zijn.

Stromen in en uit werkloosheid

Het aantal werklozen in het vierde kwartaal van 2025 is het resultaat van stromen tussen de werkzame, de werkloze en de niet-beroepsbevolking. Het onderstaande schema laat die stromen zien.

Aan de ene kant steeg de werkloosheid doordat mensen op zoek gingen naar werk maar niet direct een baan vonden (van niet-beroepsbevolking naar werkloos). Deze stroom was groter dan de tegenovergestelde stroom van werkloos naar niet-beroepsbevolking. Per saldo was er daardoor in het vierde kwartaal van 2025 een toestroom van 37 duizend werklozen vanuit de niet-beroepsbevolking. Dit is iets minder dan in het derde kwartaal (39 duizend).

Aan de andere kant daalde de werkloosheid doordat meer werklozen werk vonden dan er werkenden werkloos raakten. Hierdoor liep de werkloosheid in het vierde kwartaal terug met 26 duizend. Dit is gelijk aan dat van het derde kwartaal. Doordat de toestroom vanuit de niet-beroepsbevolking met 37 duizend hoger was dan de uitstroom van werklozen naar werk van 26 duizend nam het aantal werklozen toe met 11 duizend.

Toename langdurig werklozen

Het aantal langdurig werklozen, degenen die al een jaar of langer op zoek zijn naar werk, nam in het vierde kwartaal verder toe van 63 duizend naar 73 duizend. Het aantal werklozen die korter dan een jaar zonder werk zitten, wijzigde nauwelijks en kwam uit op 337 duizend. Het percentage langdurig werklozen steeg hiermee van 16 naar 18 in het vierde kwartaal.

Aantal onderbenutte deeltijders niet verder toegenomen

Deeltijdwerkers die meer uren willen werken, zitten niet in de werkloosheidscijfers. Het aantal onderbenutte deeltijders nam in de eerste drie kwartalen van 2025 toe naar 541 duizend. In het afgelopen kwartaal bleef hun aantal steken op 539 duizend. Zij werken in deeltijd, en geven aan meer uren te willen werken en hiervoor ook direct beschikbaar te zijn.

Ook mensen zonder werk die óf niet recent naar werk hebben gezocht (182 duizend) óf die niet direct zouden kunnen beginnen (108 duizend), zijn niet opgenomen in de werkloosheidscijfers. Deze twee laatste groepen worden ook wel semiwerklozen genoemd.