Langdurig ziekteverzuim onder jongeren blijft stijgen

Het verzuim heeft in 2023 de BV Nederland EUR 23,3 miljard gekost, dat is EUR 1,9 miljard minder vergeleken met het jaar ervoor. Het ziekteverzuim in Nederland is vorig jaar met 0,3%-punt gedaald naar 5,3%. Het aandeel psychisch verzuim blijft stijgen. Ruim veertig procent (43%) van de werkgevers ziet psychische klachten als hoofdoorzaak van langdurig verzuim. En een vijfde van hen verwacht een toename van werkgerelateerd psychisch verzuim. Dit blijkt uit het nieuwe Trendrapport Ziekteverzuim & arbeidsongeschiktheid van Nationale-Nederlanden dat vandaag is gepubliceerd. Uit onderzoek blijkt daarnaast dat meer dan de helft van de werknemers (55%) doorwerkt bij griep. Van de thuiswerkers blijft zelfs 69% doorwerken met griep.

Igno Schings, directeur collectieve inkomensverzekeringen bij Nationale-Nederlanden: ‘Hoewel we een dalende trend zien in het totale ziekteverzuim, moeten we met name de jongere werknemers goed in de gaten blijven houden. Want ondanks het lagere totale ziekteverzuim, zien we een zorgwekkende stijging in het langdurig ziekteverzuim. Bij mensen in de leeftijdscategorie van 25 tot 35 jaar zien we dat het aantal 42e weekmeldingen toegenomen is met bijna 5%. Van deze jongeren ervaart 25,8% burn-outklachten. Uit het rapport van TNO blijkt dat deze werknemers stress ervaren door prestatiedruk, sociale druk, financiële onzekerheid en soms ook al mantelzorg. Het aantal mensen dat vervolgens een beroep doet op de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) bij langdurig verzuim (langer dan 104 weken) is in 2023 gestegen met 11.030 naar 84.552.’

Lichte daling in verzuimduur, percentage en kosten

Uit de laatste cijfers van Nationale-Nederlanden, CBS, UWV en TNO blijkt dat het verzuimpercentage in 2023 is gedaald naar 5,3%. Hoewel dit een lichte daling is sinds het historische hoogtepunt in 2022 (5,6%), blijft dit hoger dan voor de coronaperiode (4,4% in 2019). Opnieuw is het verzuim het hoogst in de sectoren gezondheid (7,4%) en vervoer en opslag (6,3%). Na een jarenlange stijging, daalde in 2023 de gemiddelde verzuimduur in Nederland voor het eerst met 0,8 werkdagen naar gemiddeld 8,2 werkdagen. Dit is rond het niveau van 2021, maar nog steeds hoger dan voor de coronaperiode in 2019 (7,8 werkdagen). Met een gemiddelde kostenpost van EUR 350 per dag kostte dit de BV Nederland in 2023 ruim EUR 23,3 miljard.

Steeds vaker doorwerken bij ziekte

Zoals elk jaar zijn griep en verkoudheid de meest voorkomende oorzaken van ziekteverzuim. Maar het aantal ziekmeldingen als gevolg daarvan is in 2023 gedaald naar 61,1%[1] in vergelijking met 65% in 2022. Hier gaat het voornamelijk om kortdurend verzuim. Het aandeel psychisch verzuim steeg daarentegen naar 8,3% in 2023, vergeleken met 7,6% in 2022. Onderzoek laat zien dat meer dan de helft van de werknemers doorwerkt als ze griep hebben (55%)[2]. Als ze thuis kunnen werken is dit zelfs 69%. Twee derde van de werknemers (64%) meldt zich niet ziek als ze verhoging of koorts hebben. Werknemers geven aan dat dit komt door de drukte op werk, maar ook door de verwachting van hun leidinggevende of hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel om door te werken. Deze druk wordt vooral ervaren onder startende werknemers jonger dan 35 jaar (41%) en fulltime werkende jonge ouders (41%).

Preventie en structurele ondersteuning

Om de zorgwekkende trend van stijgend langdurig verzuim tegen te gaan, is het essentieel dat werkgevers meer doen dan het erkennen van het probleem. Werknemers waarderen een actief beleid op preventie van psychisch verzuim en structurele ondersteuning. Schings benadrukt het belang van een versterkte inzet op deze gebieden: ‘Juist door de dialoog aan te gaan en een preventiebeleid te implementeren, kunnen werkgevers bijdragen aan het welzijn van alle werknemers. Dit zal niet alleen de gezondheid en het geluk van werknemers verbeteren, maar leidt ook tot significante kostenbesparingen op de lange termijn.’

[1] NEA Enquête onder zo’n 60.000 werknemers, onderdeel van het Trendrapport.
[2] & 3: Onderzoek werkgevers en werknemers – april 2024 door Markteffect. Onderdeel van het trendrapport Ziekteverzuim & arbeidsongeschiktheid juni 2024.